Wstęp do psychologii

mechaniczna procedura rozwiązywania problemów, w której wypróbowywane jest każde możliwe rozwiązanie; gwarantuje ona uzyskanie w końcu prawidłowego rozwiązania, jeżeli takie istnieje

skrót myślowy w rozwiązywaniu problemów związany ze specyficznym aspektem przetrwania lub reprodukcji; pojęcie użyte po raz pierwszy przez Ledę Cosmides

nieumiejętność dostrzeżenia nowego użycia obiektu skojarzonego uprzednio z jakimś innym celem; wpływa szkodliwie na rozwiązywanie problemów i twórczość.

strategia poznawcza, intuicja płynąca z praktyki, stosowana często jako "skrót" umysłowy w rozwiązywaniu złożonych zadań na wnioskowanie

heurystyka szacowania prawdopodobieństwa w oparciu o osobiste doświadczenie jednostki.

strategia poznawcza, w której przypisuje się coś do danej kategorii na podstawie paru cech uważanych za reprezentatywne dla tej kategorii.

wybiórcze poszukiwanie źródeł informacji zgodnych z tym, w co pragniemy wierzyć; dostrzegamy i przetwarzamy więcej danych, które wspierają nasze przekonania niż danych z nimi niezgodnych

w podejmowaniu decyzji przez grupę, skłonność do odsiewania niepożądanych informacji tak, by osiągnąć konsensus, szczególnie jeśli jest to zgodne z punktem widzenia przywódcy; pojęcie opracowane przez Irvinga Janisa.

interdyscyplinarna dziedzina badania systemów i procesów informacjnych.

procesy tworzenia wiedzy obejmujące uwagę, zapamiętywanie i rozumowanie; również treści tych procesów, takie jak pojęcia i wspomnienia

opis procesów psychicznych i strategii umysłowych, dokonywany przez osobę badaną podczas pracy nad zadaniem

forma przypomnienia, w której jednostka jest przekonana, że doświadczała wcześniej działania nowego bodźca, ponieważ przechowuje w pamięci pewną liczbę jego atrybutów

forma myślenia, w której podmiot dochodzi do konkluzji wynikającej logicznie z dwóch lub więcej twierdzeń, czyli przesłanek

forma rozumowania, w której wnioskuje się o prawdopodobieństwie jakiegoś stanu rzeczy w oparciu o dostępne dane.

zniekształcenie poznawcze polegające na uznawaniu, że nasze szanse na doznanie nieszczęścia są mniejsze niż innych ludzi; sprzyja ogólnemu poczuciu optymizmu

systematyczny sposób myślenia, który ogólnie zdaje egzamin, ale może prowadzić do fałszywych wniosków, decyzji lub sądów, kiedy podmiot nie potrafi odróżnić niewłaściwych warunków jego zastosowania od właściwych

niewystarczające dopasowanie w górę lub w dół od pierwotnej wartości wyjściowej w ocenie prawdopodobnej wartości jakiegoś zdarzenia lub wyniku.

świadomość tego, co wiemy i jak dobrze rozumiemy sytuację

sekwencja potrzeb od najbardziej prymitywnego poziomu potrzeb podstawowych do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu niższych; model opracowany przez Abrahama Maslowa

poziom na wewnętrznej "skali" biologicznej, która sygnalizuje ośrodkowemu układowi nerwowemu stan tłuszczu w organizmie

proces inicjowania, kierowania i podtrzymywania aktywności fizycznych i psychicznych; zawiera mechanizm preferencji jednych aktywności nad inne oraz energię i trwałość reagowania

poziom pobudzenia, na którym ludzie najlepiej wykonują zadania o różnym stopniu trudności

jak się zakłada, podstawowa ludzka potrzeba dążenia do osiągania celów, która motywuje szeroki zakres zachowań i procesów myślowych; pojęcie opracowane przez Henry'ego Murraya i Davida McClellanda przy użyciu testu projekcyjnego TAT.

korelacja pomiędzy trudnością zadania a optymalnym poziomem motywacji; poziom wykonania trudnego zadania spada a poziom wykonania zadania łatwego wzrasta, wraz ze wzrostem pobudzenia, tworząc funkcję w kształcie odwróconego U.

teorie psychologiczne, dla których kluczem do zrozumienia natury ludzkiej jest motywacja.

teoria motywacji do pracy oparta na potrzebach, według której pracownicy motywowani są trzema zbiorami potrzeb - potrzebami życiowymi, potrzebami przynależności i potrzebami wzrostu; zakłada również, że do aktywizacji potrzeb wyższego rzędu nie jest konieczne zaspokojenie potrzeb niższego rzędu

poznawcza teoria motywacji do pracy, która twierdzi, że pracownicy są motywowani, kiedy oczekują, że ich wysiłek i efekt pracy przyniesie pożądane rezultaty.

poznawcza teoria motywacji do pracy, która głosi, że pracownicy są motywowani do podtrzymywania sprawiedliwych i uczciwych stosunków z innymi osobami; także model, który postuluje, że sprawiedliwe stosunki to te, w których wynik poszczególnych uczestników jest proporcjonalny do ich wkładu

test projekcyjny, w którym prezentuje się osobie badanej obrazki wieloznacznych scen i prosi o układanie historyjek na ich temat.

uogólnione przekonanie na temat tego, czy efekty naszych działań są spowodowane tym, co robimy, czy przez wydarzenia poza nasza kontrolą

wysiłki podejmowane przed potencjalnie stresowym wydarzeniem, w celu przezwyciężenia, zredukowania lub tolerowania braku równowagi między spostrzeganymi wymaganiami a dostępnymi środkami.

część układu limbicznego; ośrodek mózgowy odpowiedzialny za agresję oraz niektóre rodzaje pamięci.

model przedstawiający zbiór podstawowych emocji; wyróżnia on osiem podstawowych emocji, które tworzą cztery pary przeciwieństw: radość - smutek, strach - gniew, zdziwienie - oczekiwanie oraz akceptacja - wstręt; opracowany przez Roberta Plutchika

zróżnicowany wpływ dwóch półkul mózgowych na różne emocje; lewa półkula zdaje się wpływać na emocje pozytywne, takie jak szczęście, podczas gdy na emocje negatywne, takie jak gniew, silniejszy wpływ wywiera prawa półkula

układ niespecyficznych fizjologicznych mechanizmów adaptacyjnych, który występuje w reakcji na ciągłe zagrożenia przez prawie każdy poważny stresor

przetwarzanie materiału zgodnego z dominującym nastrojem danej osoby; jest bardziej prawdopodobne, że na taki właśnie materiał zwróci ona uwagę, dostrzeże go i przetworzy dokładniej, z bardziej wypracowanymi skojarzeniami; koncepcja opracowana przez Gordona Bowera

grupa hormonów, które odgrywają ważną rolę w procesach metabolicznych i w uwalnianiu cukru z wątroby do krwi.

postulowana reguła potocznego wnioskowania o przyczynach zachowania innych osób - za przyczynę danego zdarzenia ludzie zwykle uważają te warunki, które zmieniają się systematycznie wraz z tym zdarzeniem; zaproponowana przez Harolda Kelleya.

wpływ grupy na jednostkę wywierany dzięki temu, że pragnie ona być lubianą, akceptowaną i aprobowaną przez innych

jeden z powodów, dla których ludzie stosują się do nacisków grupowych; pragnienie, aby mieć słuszność i aby zrozumieć, jak najlepiej postąpić w danej sytuacji.

wyuczona postawa wobec pewnego obiektu, której składnikami są: negatywna emocja (ang. niechęć lub strach), negatywne przekonania (ang. stereotypy) usprawiedliwiające tę postawę, oraz intencja behawioralna - dążenie do unikania, kontrolowania, podporządkowania lub wyeliminowania tego obiektu

koncepcja, zgodnie z którą ludzie obserwują samych siebie, aby zrozumieć, dlaczego postępują tak a nie inaczej; ludzie wnioskują, jakie są ich stany wewnętrzne, na podstawie swoich spostrzeżeń, jak się zachowują w danej sytuacji; teoria opracowana przez Daryla Bema

stanowisko, zgodnie z którym nasze działania w znacznie większym stopniu, niż sobie z tego zdajemy sprawę, są zdeterminowane przez siły i ograniczenia sytuacyjne, a nie przez cechy osobiste

sytuacja, w której ludzie są odizolowani od przeciwnych poglądów, a wszelkie źródła informacji, społeczne nagrody i kary są w wysokim stopniu kontrolowane przez przywódców grupy

nieświadoma tendencja do zwalniania tempa pracy, gdy wykonuje się ją w grupie

występująca u obserwatorów zachowań ludzkich tendencja jednoczesnego niedoceniania wpływu czynników sytuacyjnych i przeceniania wpływu czynników wewnętrznych, dyspozycyjnych na te zachowania osób działających w jakichś sytuacjach

subiektywny sposób widzenia i interpretowania jakiejś sytuacji czy środowiska przez daną osobę

upodabnianie się oczekiwań grupy ludzi, w miarę jak rozmawiają oni ze sobą i wykonuj ą razem różne czynności, wskutek czego tworzy się wspólny pogląd czy stanowisko

grupa formalna lub nieformalna, z której jednostka czerpie postawy oraz pozytywne wzorce zachowania i do której zwraca się po informacje, wskazówki oraz poparcie dla własnego stylu życia.

pozytywny wpływ, jaki obecność innych ludzi ma czasami na wyniki jednostki

zjawisko będące przykładem wpływu jednomyślnej większości na oceny jednostek, nawet w sytuacjach jednoznacznych; klasyczna ilustracja konformizmu,

teoria, która głosi, że napięcie wywołane rozbieżnością czy niezgodnością elementów poznawczych motywuje ludzi do prób jego redukcji; opracowana przez Leona Festingera

rywalizacyjne, kompulsywne i nieprzyjazne zachowanie, charakterystyczne dla pewnego szczególnego stylu radzenia sobie ze stresem; zakłada się, że syndrom ten zwiększa ryzyko zapadnięcia na chorobę wieńcową serca.

osobowość charakteryzująca się pragnieniem podejmowania ryzyka, szukaniem silnych bodźców i dreszczu podniecenia.