Wstęp do psychologii

podejście naukowe sformułowane przez Johna B. Watsona, ograniczające badania psychologiczne do zachowań, które można mierzyć lub obserwować.

doktryna, zgodnie z którą wszystkie zjawiska - fizyczne, behawioralne i psychiczne - są zdeterminowane przez specyficzne, poznawalne czynniki przyczynowe

nauka badająca związki między organizmami a ich środowiskiem

badania interakcji między środowiskiem a zachowaniem żyjących w nim organizmów; analiza środowisk ekologicznych charakterystycznych dla pewnych zachowań

zaproponowane przez Karola Darwina naukowe wyjaśnienie, w jaki sposób dzięki procesom doboru naturalnego gatunki przetrwały i są spokrewnione ze sobą.

ogólny pogląd na psychikę i zachowanie, który koncentruje się na badaniu interakcji całego organizmu ze środowiskiem; nauka o funkcjach psychiki

zbiór postaw i procedur służących do zbierania i interpretacji obiektywnej informacji w sposób, który ogranicza do minimum źródła błędu i dostarcza wiarygodnych uogólnień.

pogląd reprezentowany przez Wilhelma Wundta i Edwarda Titchenera, zgodnie z którym wszelkie doznania psychiczne można zrozumieć jako kombinację prostych zdarzeń czyli elementów, a zasadniczą strukturę ludzkiej psychiki można ujawnić przez analizowanie wszystkich podstawowych elementów wrażeń i innych doświadczeń, które tworzą życie psychiczne jednostki; badanie struktury doświadczenia.

miara statystyczna, która wyraża występującą normalnie częstość danego zdarzenia, tj. jego prawdopodobieństwo bezwarunkowe.

czynnik, który działa wewnątrz jednostki, taki jak wyposażenie genetyczne, motywacja, poziom inteligencji i samoocena.

czynnik zewnętrzny wpływający na zachowanie

włókno wychodzące z ciała komórkowego neuronu, przekazuje impulsy nerwowe do innych neuronów lub do mięśnia czy gruczołu

tendencja jednej półkuli mózgowej do odgrywania ważniejszej roli niż druga w kontrolowaniu określonych funkcji; asymetria w funkcjonowaniu mózgu pozwala uniknąć rywalizacji między półkulami mózgowymi, dzięki zdominowaniu jednej z nich przez drugą - zwykle półkuli "milczącej" przez półkulę zawiadującą mową (u większości ludzi praworęcznych dominującą jest lewa półkula).

część obwodowego układu nerwowego, która reguluje czynności organizmu nie podlegające zwykle kontroli dowolneji; złożony z dwóch części: układu sympatycznego (współczulnego) i parasympatycznego (przywspółczulnego).

część układu limbicznego; ośrodek mózgowy odpowiedzialny za agresję oraz niektóre rodzaje pamięci.

wiązka zmielinizowanych aksonów łącząca obie półkule mózgowe.

mocno rozgałęziona wypustka neuronu, która przewodzi impulsy nerwowe z obwodu (np. od innych neuronów) do ciała komórki; zwykle dość krótkie.

pogląd Darwina, zgodnie z którym korzystne przystosowanie do cech środowiska pozwala niektórym członkom danego gatunku posiadać więcej potomstwa niż innym.

wzrost wielkości mózgu; ważny element ewolucji człowieka

neuroprzekaźnik biorący udział w wielu reakcjach na bodźce dostarczające przyjemności i bólu

obserwowalny zestaw cech organizmu będący skutkiem interakcji genotypu i środowiska

podkorowa struktura mózgu, która ma decydujące znaczenie dla pamięci świeżej i odgrywa ważną rolę w zachowaniu seksualnym.

neuron umożliwiający komunikację pomiędzy innymi neuronami

zaokrąglona struktura mieszcząca się na końcu aksonów, która przekazuje impulsy do następnego w kolejności neuronu.

komórki, które utrzymują neurony blisko siebie i ułatwiają przekaźnictwo neuronalne dzięki tworzeniu osłonki, która izoluje aksony niektórych neuronów, co przyczynia się do szybszego przewodzenia impulsów elektrochemicznych; ponadto pełnią funkcje porządkujące usuwając uszkodzone i martwe neurony oraz uniemożliwiają trującym substancjom znajdującym się w krwiobiegu przenikanie do mózgu, poprzez tworzenie bariery krew-mózg

obszar mózgu, w którym, jak się sądzi, zachodzą takie procesy, jak planowanie i podejmowanie decyzji.

celowe uszkodzenie określonego obszaru mózgu poprzez chirurgiczne usunięcie, przecięcie połączeń lub zniszczenie tkanki mózgowej.

obszar pnia mózgu, zaangażowany w marzenia senne i budzenie się ze snu

struktura umieszczona z tyłu pod mózgiem, która kontroluje równowagę i koordynację ruchową

neuron, który przenosi informacje z komórek znajdujących się w peryferycznych częściach ciała do ośrodkowego układu nerwowego.

neuron, który przenosi informacje z ośrodkowego układu nerwowego do mięśni lub gruczołów.

część układu nerwowego poza ośrodkowym układem nerwowym; łączy receptory zmysłowe z ośrodkowym układem nerwowym oraz ośrodkowy układ nerwowy z mięśniami i gruczołami

okres spoczynku, w trakcie którego nie może być aktywizowany impuls nerwowy

część układu nerwowego składająca się z mózgu i rdzenia kręgowego

obszar mózgu zawierający struktury zaangażowane głównie w procesy autonomiczne, takie jak bicie serca, oddychanie, pocenie się i trawienie.

zasada głosząca, że neurony przekazują informacje tylko w jednym kierunku - od aksonu jednego neuronu do dendrytów lub ciała następnego.

Gruczoł zlokalizowany w mózgu, który wydziela dużą liczbę różnych hormonów wpływających na wzrost i wydzielanie hormonów przez inne gruczoły.

technika służąca do otrzymywania szczegółowego obrazu aktywności żywego mózgu, polegająca na wprowadzaniu substancji radioaktywnej, przechwytywanej przez aktywne neurony.

część obwodowego układu nerwowego, która kontroluje mięśnie szkieletowe

układ złożony z gruczołów wydzielających hormony, które regulują przemianę materii, koordynują różne procesy przebiegające w organizmie i mogą wpływać na emocje

obszar w górnej części starego mózgu, zawierający ośrodki kierujące zachowaniem emocjonalnym i podstawowymi popędami motywacyjnymi

część autonomicznego układu nerwowego, która jest aktywna w warunkach mobilizacji organizmu

część autonomicznego układu nerwowego, która zawiaduje większością podstawowych funkcji życiowych, takich jak na przykład trawienie;

struktura mózgowa, która jest częścią pnia mózgu i stanowi stację przekaźnikową dla informacji czuciowych przychodzących ze wszystkich części ciała; odgrywa ważną rolę w odczuwaniu bólu

pogląd, zgodnie z którym mechanistyczne ciało i mózg działają niezależnie od niematerialnej duszy i efemerycznej psychiki.

funkcjonowanie świadomości na różnych poziomach, bez zdawania sobie sprawy z istotnych informacji na innych poziomach.

pogląd, zgodnie z którym psychika i mózg są aspektami jednej rzeczywistości

proces, postulowany przez Sigmunda Freuda, w którym cenzor przekształca treść utajoną marzenia sennego w treść jawną, ukazującą się osobie śniącej

procesy psychiczne dotyczące materiału, którego aktualnie nie ma w świadomości, lecz można go odszukać w pamięci za pomocą specjalnych procedur przypominania

procesy zawierające informacje, które nie są reprezentowane ani w świadomości, ani w pamięci, takie jak organizowanie odbieranych bodźców w figurę i tło