Pojęcia- powtórka

Technika malarska ściennego stosowana szczególnie często w sztuce renesansu włoskiego. Polega na pokryciu dekorowanej powierzchni/muru dwiema lub większą liczbą warstw kolorowych tynków i tworzeniu kompozycji wielobarwnej poprzez zdrapywanie poszczególnych warstw i odsłanianie leżących pod nimi kolorów. Malowidło wykonane tą techniką ma specyficzną fakturę delikatnego reliefu.

Odmiana malarstwa pejzażowego, której tematem jest krajobraz morski, wybrzeże, port, łodzie lub statki na morze, a także bitwy morskie, jeśli w przedstawieniu krajobraz jest ważniejszy od batalistyki.

Obraz rysunek lub grafika z wiernym pod względem topograficznym przedstawieniem miasta (widok większego fragmentu lub poszczególnych ulic czy placów). Jej odmianą jest panorama przedstawiająca widok całego miasta.

Obraz lub praca graficzna przedstawiająca scenę rozgrywającą się w ciemności, oświetloną światłem gwiazd, księżyca lub pochodni, świecy, lampy, itp.

Sposób ujęcia obrazu, polegający na użyciu ciemnej tonacji barwnej, w której postacie i przedmioty wydobyte są z mrocznego tła ostrym światłocieniem.

Najwyższa część głowicy w kształcie czworobocznej płyty. W porządku doryckim z echinusem tworzy właściwą głowicę.

Dolna część głowicy doryckiej w kształcie okrągłej poduszki, łączącej trzon kolumny z abakusem.

Centrum życia publicznego w starożytnej Grecji.

Plac w centrum miasta rzymskiego, skupiało się na nim polityczne i gospodarcze życie miasta. Rzymski odpowiednik greckiej agory.

W architekturze różnych krajów starożytnych, pomieszczenie, w którym STROP oparty jest na KOLUMNACH ułożonych RÓWNOMIERNIE na całej powierzchni pomieszczenia.

W starożytnej Persji, paradna sala audiencyjna w pomieszczeniach królewskich. Najpopularniejsza była ta zbudowana przez Kserksesa w Persepolis: kwadratowa sala, z licznymi kolumnami, przykryta drewnianym stropem, z trzech stron otaczał ją portyk o podwójnej kolumnadzie.

Technika złotnicza, polegająca na układaniu wzorów z cienkich drucików złotych lub srebrnych, przylutowanych następnie do metalowego tła.

Technika zdobnicza polegająca na wykorzystaniu maleńkich kuleczek ze złota lub srebra, które odpowiednio ułożone i przylutowane tworzą wzór na powierzchni przedmiotu.

Schemat kompozycyjny w rzeźbie, polegający na skręceniu figury lub grupy figuralnej wokół pionowej osi na kształt spirali.

Sposób ukształtowania figury rzeźbiarskiej, przedstawionej w pozie równoważącej obie połowy ciała- ciężar ciała wspiera się na jednej nodze, co zrównoważone jest lekkim wygięciem tułowia i ramienia w stronę przeciwną.

Technika zdobnicza rzemiosła artystycznego, polegająca na wykładaniu kamiennej lub metalowej powierzchni przedmiotu innymi materiałami, takimi jak kość słoniowa, masa perłowa, różne metale, kamienie szlachetne, a w przypadku ścian- płyty marmurowe.

Technika zdobnicza pokrewna inkrustacji, polegając a na wykładaniu powierzchni przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna lub materiałami t.j.: metal, kość słoniowa, masa perłowa czy kamienie półszlachetne.

Rodzaj kolażu, kompozycja przestrzenna, wykonana z rozmaitych, wyrwanych z kontekstu przedmiotów lub ich części.

Termin wprowadzony w 1913 roku przez M.Duchampa dla określenia wystawianych przezeń obiektów np. suszarka do butelek. Przedmioty te, wzięte z codziennego otoczenia, poprzez wyrwanie z normalnego kontekstu zmieniały swoje znaczenie, poprzez myśl artysty stawały się dziełem sztuki.

Ornament ciągły z linii załamującej się rytmicznie pod kątem prostym. Ornamentami tego typu zdobiono już prehistoryczną ceramikę. W starożytnej Grecji zdobił często fryzy. Jest uważany za najbardziej typowy grecki ornament.

Zanany od starożytności motyw dekoracyjny w formie stylizowanego, symetrycznie rozłożonego liścia palmy. Występuje pojedynczo jako zwieńczenie lub jako element ornamentu ciągłego (często w połączeniu z liśćmi lotosu)

W malarstwie i grafice budowanie kompozycji za pomocą kontrastów światła i cienia. Bardziej specyficzna nazwa światłocienia.

W malarstwie i grafice miękki modelunek światłocieniowy, zacierający kontury przedstawianych przedmiotów, tak że zdają się oglądane jakby przez mgłę. Po raz pierwszy ten typ modelunku pojawił się w tłach krajobrazowych Leonarda da Vinci.

Wykonany z kamienia ornament w kształcie pęku kwiatów wieńczących; szczyty, hełmy wież, gzymsy. Charakterystyczny dla architektury gotyckiej.

Typowa dla gotyku dekoracja stosowana do wypełniania otworów okiennych, szczytów, tympanonów, balustrad czy wimperg, przydająca bryle architektonicznej lekkości. Mogły składać się z ornamentów geometrycznych, stylizowanych roślinnych czy rybich pęcherzy.

Rodzaj dzieła i jednocześnie działanie plastyczne, w którym artysta aranżuje przestrzeń, w taki sposób, by znajdujący się wewnątrz aranżacji widz został poddany działaniu różnorodnych bodźców plastycznych i zmuszony do konfrontacji z wykreowaną w ten sposób nową rzeczywistością.

Starożytna technika malarska, w której spoiwem jest wosk pszczeli. Wymieszane z woskiem pigmenty nakładano na gorąco pędzlami lub rozgrzanymi szpachlami.Farby takie są odporne na wilgoć i bardzo trwałe.

W starożytności ozdobny metalowy przedmiot, później także przedstawienie przedmiotu symbolizującego pojęcie, ideę, czynność. W sztuce spełniał funkcję dekoracyjną lub uzupełniającą treść przedstawienia.

Przedmiot o charakterze symbolicznym, umożliwiający identyfikację postaci przedstawionej w sztuce; postaci świętego, mitologicznej czy personifikacji.

Znak strzechy budowlanej lub kamieniarza umieszczony na powierzchni kamienia jako sygnatura lub do celów rozrachunkowych za wykonanie pracy.

Własnoręczny znak artysty na jego dziele- podpis, skrót podpisu, monogram- mający wykluczać wątpliwości co do autorstwa.

Typ ornamentu w formie stylizowanej muszli, wykształconej we Francji ok. 1730. Główny motyw dekoracyjny występujący w sztuce rokoka.

Ornament składający się z wici roślinnej, fantazyjnie połączonej z innymi motywami, tj. postacie ludzkie i zwierzęce, stwory fantastyczne, owoce czy kwiaty.

Typ akcji artystycznej rozpowszechniony w latach 60. XX w., której celem było zatarcie granicy między sztuką a życiem oraz między artystą a publicznością. Akcje te, zwykle jednorazowe, odbywały się najczęściej w otwartej przestrzeni.

Określenie typu akcji artystycznej o efemerycznym charakterze, w przeciwieństwie do happeningu odgrywanej przez samego artystę, bez czynnego udziału publiczności.

Technika rzeźbiarska rozpowszechniona w starożytnej Grecji, polegająca na stosowaniu złota i kości słoniowej.

Ogólne określenie technik zdobienia przedmiotów wykonanych z metalu.

Islamska budowla kultowa, dom modlitwy.

Nisza w meczecie wskazująca wierny kierunek, w którym leży Mekka.

Wieża dla muezina wzywającego wiernych na modlitwę.

Element występujący w skrzyżowaniu żeber sklepiennych zwykle w postaci okrągłej płyty zdobionej reliefową dekoracją figuralną lub ornamentalną lub w postaci zwisającej gałki.

Charakterystyczny dla architektury gotyckiej ozdobny detal w kształcie zwiniętych liści lub pączków osadzonych na łodyżkach odchylających się na zewnątrz, umieszczanych na krawędziach szczytów, wimperg, w zwieńczeniach pinakli, portalach.

Kwadratowy lub prostokątny ogród wewnątrz murów klasztoru, otoczony krużgankiem, ze studnią, fontanną lub statuą pośrodku, zwany czasem rajskim dworem lub rajem. W dawnej Polsce mały ogród przy dworze szlacheckim.

Klasztorna sala jadalna dla zakonników.

Pomieszczenie we wschodnim skrzydle zabudowań klasztornych służące do zebrań zakonników. Miejsce zebrań starszyzny duchownej zakonu lub diecezji.

W architekturze starożytnej pozioma belka spoczywająca bezpośrednio na kolumnach, podtrzymująca belki strop.

Poziomy pas dekoracyjny rzeźbiony lub malowany, spełniający ważną rolę w plastycznym ukształtowaniu ściany. Motywy dekoracji mogą być roślinne, geometryczne , figuralna zwierzęce lub przedstawieniem postaci ludzkich. W świątyni starożytnej umiejscawiany był między architrawem a gzymsem.

Element architektoniczny w formie poziomego występu, zazwyczaj profilowanego. Chronił ściany przed ściekającą wodą deszczową.

Technika druku wklęsłego, polegająca na odbijaniu rysunku wytrawionego na płycie metalowej. Płytę pokrywa się specjalnym werniksem, potem wykonuje się rysunek tak, by odsłonić warstwę metalu. Następnie płyta zostaje poddana trawieniu w roztworze kwasu azotowego. Kolejny etap to usunięcie warstwy werniksu, podgrzanie płyty i nałożenie na nią farby drukarskiej.

Technika graficzna druku wklęsłego, zbliżona do akwaforty, polegająca na wytrawieniu na płycie metalowej płaszczyzn, nie zaś kresek; efekt plam o różnym natężeniu osiąga się dzięki regulacji czasu trawienia poszczególnych tonów.