Pytania i odpowiedzi (1 / 2)
Łacińska terminologia prawnicza; niektóre sentencje
1.
apices iuris non sunt iura - Ulpian
sztuczki prawne nie stanowią prawa
2.
auctoritas, non veritas facit legem
nie prawda, lecz władza państwowa stanowi prawo
3.
audiatur et altera pars - Marcianus
niech będzie wysłuchana i druga strona
4.
cessante ratione legis cessat ipsa lex - Papinianus
gdy ustaje przyczyna wydania ustawy, traci moc i sama ustawa
5.
consuetudo certa esse debet
zwyczaj powinien być trwały
6.
coruptissima re publica plurimae leges
im większe zepsucie w państwie, tym liczniejsze ustawy
7.
cuius est condere, eius est abrogare
kto stanowi prawo, może je uchylić
8.
cuius regio, eius religio
czyj kraj, tego religia
9.
divide et impera
dziel i rządź
10.
dura lex sed lex - Ulpian
surowe prawo, ale prawo
11.
ei incumbit probatio, qui dicit non qui negat - Paulus
ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdz, a nie na tym kto przeczy
12.
exceptio est stricrissimae interpretationis
wyjątek powinien być interpretowany ściśle
13.
ex iniuria ius non oritur
z bezprawia nie rodzi się prawo
14.
facta probantur, iura novit curia
fakty wymagają udowodnienia, prawo zna sąd
15.
fiat iustita, pereat mundus
niech stanie sięsprawiedliwość, choćby miał zginąć świat
16.
hominum causa omne ius constitutum sit - Hermogenianus
wszelkie prawo powinno być stanowione ze względu na człowieka
17.
iniura non excusta iniuriam
bezprawie nie usprawiedliwia bezprawia
18.
iuris preacepta sunt haec: honeste vievre, alterum non ledere, suum cuique tribuere - Ulpian
nakazy prawa są następujące: uczciwie żyć, nie szkodzić drugiemu, oddawać każdemu to, co się mu należy
19.
ius est ars boni et aequi - Ulpian
prawo jest sztuką stosowania tego co dobre i słuszne
20.
ius gentium est, quo gentes humanae utuntur - Ulpian
prawo narodów jest to prawo, którym posługuje sięrodzaj ludzki
21.
ius naturale est, quod natura omnia animalia docute: nam iust istud non humani generis proprium, sed omnium animalium - Ulpian
22.
iustitia non debet claudicare
sprawiedliwość nie powinna kuleć
23.
iustitia vestras iudicabo
osądzę waszą sprawiedliwość
24.
lex necessitas est lex temporis
ustawa wydana w konieczności jest prawem chwili
25.
lex non obligat nisi promulgata
ustawa nie obowiązuje, jeśl nie jest ogłoszona
26.
nemo est iudex est propria causa
nikt nie może być sędzią we własnej sprawie
27.
non omne quod licet honestum est - Paulus
nie wszystko co dozwolone, jest uczciwe
28.
non omne quod licet honestum est - Paulus
nie wszystko co dozwolone, jest uczciwe
29.
politia legibus, non leges politiae adaptandae
polityka powinna dopasowywać siędo ustaw, a nie ustawy do polityki
30.
publicum ius est, quod ad statum rei romanae spectat, privatum quod ad singulorum utilitatem - Ulpian
publicznym prawem jest to, które ma na względzie dobro państwa rzymskiego, prywatnym to, które ma na względzie dobro jednostek
31.
quis custodiet ipsos custodues - Iuvenalius
kto upilnuje samych strażników
32.
roma locuta, causa finita
rzym przemówił, sprawa skończona
33.
salus populi, suprema lex esto - Cyceron
dobro ludu niechaj będzie najwyższąustawą
34.
sententia facit ius - Paulus
dobro ludu niechaj będzie
35.
silent leges inter arma
pośród oręża milczą ustawy
36.
summum ius summa iniuria
najwyższe prawo bywa najwyższym bezprawiem
37.
ubi ius, ibi remedium
gdzie prawo, tam i środek do realizacji
38.
ubi societas, ibi civitas, ibi ius
gdzie społeczeństwo, tam też państwo, tam też prawo
39.
ab initio nullum semper nullum
to, co jest od początku nieważne, jest zawsze nieważne
40.
acessio cedit principali
przyrost przypada rzecz głównej
41.
acta publica probant se ipsa
dokumenty urzędowe świadczą same za siebie
42.
adoptio naturam imitatur
przysposobienie naśladuje naturę
43.
bis de eadem re agere non licet
nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie
44.
casus est maior vis cui humana infirmitas resistere non potest
siłą wyższą jest zdarzenie, któremu słabość ludzka nie może się oprzeć
45.
compensatio est debiti et crediti inter se contributio
potrącenie jest wzajemnym zaliczeniem długu i wierzytelności
46.
confusione extinguitur obligatio
zjednoczenie długu i wierzytelności powoduje wygaśnięcie zobowiązania
47.
contractus av initio voluntatis est, ex post facto necessitatis
zawarcie kontraktu jest dobrowolne, ale wykonanie przymusowe
48.
genera non pereunt
gatunki nie giną
49.
id quod interest, non solum ex damno dato constat, sed stiam ex lucro cessante
przy odszkodowaniu bierze siępod uwagęnei tylko wytworzoną szkodę, lecz także utracony zysk
50.
lata culpa est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intellegunt
culpa lata jest rażącym niedbalstwem, to jest nirozumieniem tego, co wszyscy rozumieją