Psychologia kliniczna

Diagnoza, Pomoc, Profilaktyka

Wywiad standaryzowany, Wywiad kliniczny, Obserwacja, Pomiary kwestionariuszowe

zebranie danych o pacjencie (z różnych źródeł i metod), analizę i interpretację,, sformułowanie opisu i wyjaśnienia funkcjonowania psychicznego.

Obejmuje wiele sfer funkcjonowania – emocjonalną, poznawczą, społeczną, somatyczną.

Skupia się na określonym problemie (np. lęki, funkcjonowanie rodzinne).

Oparta na danych empirycznych, normach, statystyce.

Prognozuje dalszy rozwój sytuacji, przewiduje ryzyko zaburzeń.

Dane o pacjencie

co się dzieje z pacjentem?

dlaczego to się dzieje (patomechanizm, patogeneza).

Ukierunkowana na określenie, _jakie procesy psychiczne i mechanizmy_ prowadzą do aktualnego stanu pacjenta.

zrozumienie, jak czynniki biologiczne, społeczne i psychiczne_ wpływają na rozwój zdrowia lub zaburzenia psychicznego w cyklu życia jednostki.

rozróżnienie między różnymi zaburzeniami psychicznymi poprzez identyfikację i porównanie objawów

Poczucie tożsamości, mechanizmy obronne, testowanie rzeczywistości, relacje z obiektem, funkcjonowanie moralne

Schematy poznawcze, automatyczne myśli, postawy, zasady działania, kontekst społeczny

Poczucie własnej wartości, wartości i przekonania, autentyczność, niespójność wewnętrzna, trudności egzystencjalne

Analiza czynników działających _tu i teraz_, wpływających na obecne funkcjonowanie pacjenta

Badanie czynników oddziałujących _na wcześniejszych etapach życia_ — jak kształtowały aktualny stan jednostki

Zwiększa podatność na zaburzenia lub wspiera zdrowie

Wpływa na kierunek rozwoju (łagodzi lub nasila skutki)

Bezpośrednio poprzedza wystąpienie objawów

Zbieranie danych— obserwacje, wywiad, testy, historia życia.Porównanie objawów z klasyfikacjami:ICD-10, DSM-5Formułowanie hipotez dotyczących możliwych zaburzeńWeryfikacja hipotez poprzez dalszą analizęPostawienie diagnozy

Wiedza teoretyczna (jawna, explicite), Intuicja kliniczna (niejawna, implicite), Doświadczenie i plastyczność poznawcza psychologa, Zdolność do samomonitorowania i samokontroli, Spójność w wyjaśnianiu objawów w obrębie wybranego modelu teoretycznego

idealny lub realny wzorzec właściwości dotyczący: zachowania, przebiegu procesów psychicznych, rozwoju jednostki.

zbiór wartości przypisywanych osobom, grupom, społecznościom i instytucjom, które **są zgodne ze wzorcem (normą)**

Opiera się na statystyce, normach testowych

Kulturowo ukształtowane definicje zachowań pożądanych

Wynikająca z teorii naukowej

uniemożliwia dopasowanie się do społeczeństwa lub prawidłowe funkcjonowanie.

pełny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny

Nietypowość zachowania, Naruszenie norm społecznych, Subiektywny dyskomfort, Nieprzystosowanie, Niebezpieczeństwo

Mocne strony życia człowieka zgodnie z psychologią pozytywną; cnoty i siły charakteru wpływają na dobrostan.

Subiektywny dobrostan, autentyczne szczęście, poczucie sensu, pozytywne emocje i relacje.

Inteligencja społeczno-emocjonalna; trafne spostrzeganie i modyfikowanie własnych emocji, rozpoznawanie emocji innych.

Dojrzała dorosłość, pomyślne rozwiązanie kryzysów rozwojowych, realizacja zadań związanych z tożsamością i integralnością.

Dojrzałe mechanizmy obronne: altruizm, tłumienie, antycypacja, poczucie humoru, sublimacja.

altruizm, tłumienie, antycypacja, poczucie humoru, sublimacja

poznawczy aspekt postrzegania świata; zdolność przewidywania zdarzeń i nadawania im sensu.

aspekt behawioralny; dostrzeganie i wykorzystywanie zasobów własnych oraz wsparcia otoczenia

emocjonalno-motywacyjny aspekt; przekonanie, że życie i wysiłek mają wartość.

Środowiska, Zachowania, Czynniki osobiste

Zdolność do elastycznego reagowania na trudności.

Ogólne nastawienie człowieka wyrażające przekonanie o _przewidywalności świata_ i _sensowności własnego życia_.

To **wiara we własne możliwości osiągnięcia celu**, niezależnie od trudności.

trwałe, głęboko zakorzenione wzorce myślenia, odczuwania i zachowania, które są **stałe** i występują w różnych sytuacjach (trwają miesiące–lata), znacznie **odbiegają od oczekiwań kulturowych**, prowadzą do **znacznego dyskomfortu** lub **upośledzenia funkcjonowania** w życiu społecznym, zawodowym czy osobistym, obejmują zaburzenia w co najmniej jednym z obszarów: **poznawczym (myślenie)**, **afektywnym (emocje)**, **interpersonalnym (relacje)** oraz **kontroli impulsów**.

wcześniejsze doświadczenia, opinie innych o naszych kompetencjach, własna ocena kwalifikacji

_HQRL_ = stopień, w jakim osoba jest zdolna wykonywać codzienne czynności stosownie do wieku i pełnionych ról społecznych.

HQRL opiera się na **jakościowych wymiarach funkcjonowania**; odnosi się do wpływu choroby i leczenia na codzienne działanie.

nie uwzględnia funkcjonowania społecznego, ponieważ **nie zależy ono bezpośrednio od choroby**.

podkreśla wagę **interakcji społecznych** jako istotnego elementu jakości życia.

zwracają uwagę na **subiektywne przeżycia pacjenta** — co najbardziej mu przeszkadza, jak choroba go ogranicza i jak to emocjonalnie odbiera.