neurofizjologia

podwzgórze -> przysadka-> nadnercza

dziedzina badająca wzajemne zależności między procesami psychicznymi a funkcjonowaniem ciała, czyli wpływ emocji, stresu i przeżyć psychicznych na zdrowie fizyczne

cukrzyca

to poprawa stanu zdrowia pacjenta wynikająca z jego oczekiwań i przekonań co do skuteczności terapii, a nie z działania substancji czynnej leku.

Równowaga jonowa błony komórki nerwowej polega na utrzymaniu różnicy stężeń jonów (głównie Na⁺ na zewnątrz i K⁺ wewnątrz komórki) oraz potencjału spoczynkowego dzięki selektywnej przepuszczalności błony i aktywnej pracy pompy sodowo-potasowej, co pozwala na stabilizację środowiska elektrycznego komórki.

Mechanizm specjalizacji komórki to proces, w którym komórka ulega różnicowaniu, czyli zmienia swoją strukturę i funkcję pod wpływem ekspresji określonych genów, dzięki czemu staje się wyspecjalizowana do pełnienia konkretnych ról w organizmie.

transportuje jony sodu na zewnątrz komórki i jony potasu do wnętrza komórki

neurony i komórki glejowe

odbieranie bodźców i przewodzenie impulsów nerwowych do ciała komórki nerwowej.

neurony pośredniczące

neurony czuciowe

neurony ruchowe

przemieszczanie się substancji przez błonę komórkową bez użycia energii, zgodnie z gradientem stężeń (np. dyfuzja, osmoza)

przemieszczanie substancji przez błonę komórkową z użyciem energii (ATP), przeciwnie do gradientu stężeń

transport większych lub polarnych cząsteczek za pomocą białek kanałowych lub nośnikowych (np. glukoza, jony).

proces usuwania dużych cząsteczek z komórki poprzez łączenie pęcherzyków z błoną komórkową i uwalnianie ich zawartości na zewnątrz.

proces pobierania dużych cząsteczek do komórki przez wpuklenie błony i tworzenie pęcherzyków.

przemieszczanie małych, niepolarnych cząsteczek przez błonę (np. O₂, CO₂).

tworzą kanał łącząc bezpośrednio wnętrze komórki z otoczeniem

łączą się z przenoszoną cząsteczką

przenosi jeden rodzaj cząsteczek

przenoszą kilka cząsteczek w tym samym kierunku

przenoszą cząsteczki w przeciwnym kierunku

wydarzeń i doświadczeń życiowych

wzrost czynnika pobudza dalszą produkcję

wzrost czynnika hamuje dalszą produkcję

przewodzi impulsy od ciała komórki do zakończeń nerwowych

spowalnia przewodzenie impulsów nerwowych.

perykarion

okres, podczas którego neuron nie może wygenerować nowego potencjału czynnościowego, bez względu na siłę bodźca.

okres, w którym neuron może wygenerować nowy potencjał czynnościowy, ale tylko jeśli bodziec jest silniejszy niż zwykle.

proces, w którym dochodzi do zmniejszenia różnicy potencjałów elektrycznych między wnętrzem a zewnętrzem komórki, głównie przez napływ jonów sodu (Na⁺) do wnętrza komórki.

proces przywracania potencjału spoczynkowego przez wypływ jonów potasu (K⁺) na zewnątrz komórki.

Potencjał spoczynkowy to różnica ładunków elektrycznych po obu stronach błony komórkowej neuronu, utrzymywana na poziomie około -70 mV

miejsce bez osłonki mielinowej - co ok 1mm

Jony potasu wewnątrz komórki, a jony sodu na zewnątrz. Wnętrze komórki jest naładowane ujemnie

przenoszenie substancji przez błonę komórkową z użyciem energii bezpośrednio z ATP

wykorzystuje energię zgromadzoną w gradientach jonowych stworzonych przez transport pierwotny do przemieszczania innych substancji

od ciała komórki do zakończenia aksonu

od zakończenia aksonu do ciała komórki

odpowiedzialna za transport postępujący

odpowiedzialna za transport wsteczny

wspierają neurony, odżywiają je, utrzymują środowisko jonowe i biorą udział w tworzeniu bariery krew-mózg

które tworzą osłonki mielinowe wokół aksonów neuronów

pełniące funkcję makrofagów, chroniące mózg przed infekcjami i usuwające uszkodzone komórki

komórki wyściełające komory mózgu i kanał centralny rdzenia kręgowego

komórki glejowe obwodowego układu nerwowego, które tworzą osłonki mielinowe wokół aksonów neuronów

komórki glejowe otaczające ciała neuronów w zwojach nerwowych obwodowego układu nerwowego, zapewniające im wsparcie i ochronę

grube włókna z osłonką mielinową - szybkie i precyzyjne ruchy

cieńsze niż typy a ale z osłonką mielinową - przewodzenie impulsów w układzie autonomicznym

cienkie, bez osłonki - przewodzą sygnały tępego bólu, temperatury, niektórych funkcji autonomicznych

mikrostruktura w błonie komórkowej, która służy do przekazywania stanu czynnościowego z jednego neuronu na drugi lub z neuronu na narząd wykonawczy

Neuron doprowadzający sygnał

komórka która odbiera sygnał

Wąska przestrzeń pomiędzy komórką presynaptyczną a postsynaptyczną, wewnątrz niej znajduje się macierz z zewnątrzkomórkowa

występują o wiele częściej i zazwyczaj to one przekazują pobudzenie za pośrednictwem neuroprzekaźników lub neuropeptydów

stan pobudzenia szczerzy się bezpośrednio wskutek przepływu prądu, nie mają szczeliny synaptycznej

1neuroprzekaźniki przez szczelinę synaptyczną

2prędkość transmisji wolniejsza

3kierunek przekazu jednokierunkowy

4przewodzenie złożonych informacji, adaptacja

1przepływ jonów przez połączenia sczelinowe

2prędkość transmisji bardzo szybka

3kierunek przekazu dwukierunkowy

4szybka komunikacja w tkankach wymagających natychmiastowej reakcji

mózgowie i rdzeń kręgowy

nerwy czaszkowe i rdzeniowe

istota szara na zewnątrz, istota biała wewnątrz

istota biała na zewnątrz, istota szara wewnątrz

składa się z niezmielinizowanych ciał komórek nerwowych, dendrytów i aksonów

składa się z aksonów w większości zmielinizowanych i zawiera tylko nieliczne ciała komórkowe

Mózgu, pnia mózgu i móżdżku

nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych

reguluje popędy (głód, pragnienie, agresja, popęd seksualny), reakcje walki i ucieczki oraz koordynację neurohormonalną

Prawda

Prawda

Prawda

Fałsz

funkcje wyższe

przetwarzanie bodźców sensorycznych

słuch, mowa, pamięć

wzrok

zawiera ośrodki wzroku

łączy półkule mózgowe

kontroluje funkcje mimowolne: oddychanie, pracę serca, ruchy jelit i metabolizm mięśni

Prawda

Prawda

Fałsz

Prawda

Prawda

Prawda

regulacja funkcji narządów wewnętrznych oraz procesów niezależnych od naszej woli

Kontrola ruchów mięśni szkieletowych i przewodzenie informacji sensorycznych

jest aktywowany w sytuacjach stresowych lub wymagających mobilizacji organizmu – tzw. reakcja „walcz lub uciekaj”

jest aktywny głównie w stanach relaksu i regeneracji organizmu – tzw. reakcja „odpoczynek i trawienie”

który kontroluje funkcje przewodu pokarmowego. Układ ten składa się z rozbudowanej sieci neuronów w ścianach jelit, które mogą funkcjonować niezależnie od mózgu i rdzenia kręgowego, chociaż współpracują z układami współczulnym i przywspółczulnym

zajmuje się czynnościami, które wymagają skupienia, na przykład nauka nowego ruchu, ćwiczenia takie jak jazda na łyżwach lub nauka rysowania

przyjmuje i automatyzuje czynności które wcześniej były pod kontrolą układu piramidowego

wykonywanie ruchów dowolnych i regulowaniu napięcia mięśni poprzecznie prążkowanych

1wrodzone

1wyuczone reakcje

2trwałe, obecne od urodzenia

3nie wymagają skojarzeń

4chronią przed zagrożeniami, wspierają funkcje życiowe

5występują u wszystkich osobników danego gatunku

2mogą zanikać jeśli nie są wzmacniane

3wymagają skojarzeń bodźca neutralnego z bodźcem bezwarunkowym

4umożliwiają dostosowanie się do środowiska

5specyficzne dla jednostki

odpowiada za pamięć i uczenie się, umożliwia konsolidację pamięci długotrwałej, pamięci świadomej

reguluje emocje, zwłaszcza strach, złość i reakcje obronne, bierze udział w przetwarzaniu pamięci emocjonalnej, odbiera informacje węchowe

kontroluje funkcje autonomiczne i hormonalne, reguluje głód, pragnienie, temperaturę ciała i rytmy dobowe, zachowania obronne

zakręty obręczy i oczodołowe, odbierają emocjonalne komponenty bólu, lęk, zachowania agresywne, oceniają walory pokarmu, rozpoznają stan emocjonalny osób na podstawie wyglądu ich twarzy

odpowiadają m.in za hamowanie reakcji strachu i złości, przejawy emocji w czynnościach narządów wewnętrznych

pozytywne, pod względem których organizm dąży do kontaktu z danym czynnikiem na przykład pokarmem

negatywne, powodujące odsuwanie się organizmu od bodźca na przykład wywołującego ból

głód pragnienie czy popęd seksualny oraz

głód powstający w określonych sytuacjach czy strach przed bólem

obejmuje doznania zwane uczuciami

przejawem emocji są zmiany autonomiczne, czyli takie które odbywają się wewnątrz organizmu, na przykład zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi i częstoskurczu serca oraz zachowania, czyli zmiany behawioralne

złość, lęk, wstręt, smutek, radość i zaskoczenie

miłość, przyjaźń, nienawiść, dumę, zazdrość, litość, satysfakcję, poczucie winy

są funkcją podkorowych struktur układu limbicznego, zwłaszcza ciała migdałowatego

ich sterowaniem zajmuje się kora przedczołowa

Prawda

Prawda

Prawda

Prawda

Fałsz

Fałsz

zdolność mózgu i układu nerwowego do adaptacji, reorganizacji i tworzenia nowych połączeń między neuronami w odpowiedzi na nowe doświadczenia, uczenie się lub uszkodzenia

zapamiętywanie doznań zmysłowych (obrazy, dźwięki, dotyk).

zapamiętywanie związków między bodźcami, np. warunkowanie.

przechowuje informacje od kilku sekund do kilku godzin; ważne informacje przechodzą do pamięci długotrwałej dzięki konsolidacji, nieistotne informacje zanikają

przechowuje informacje przez dni, lata, a pamięć permanentna – przez całe życie

magazynuje aktualnie potrzebne informacje z pamięci krótkotrwałej lub długotrwałej

znajomość faktów, zdarzeń, osób, może być przekazana innym (pamięć epizodyczna, semantyczna, autobiograficzna, przestrzenna, prospektywna).

znajomość procedur i sposobów postępowania, na przykład sposób jazdy na rowerze, które często trudno jest wyrazić słowami.

wymaga świadomości, wiemy, że istnieje

nie wymaga świadomości do zapisywania i przywoływania śladów pamięciowych, obejmuje torowanie (usprawnienie percepcji) i pamięć proceduralną (umiejętności ruchowe, manualne).

znajomość zdarzeń, osobiste wspomnienia

znajomość faktów, nazw, zawiera ogólną wiedzę o świecie

własnego życia

odpowiada za orientację w środowisku

dotyczy działań planowanych

ma aspekt świadomy i nieświadomy

Prawda

Prawda

Fałsz

Prawda

Prawda

Fałsz

upośledzenie mowy (zarówno odbierania, jak i tworzenia) spowodowane uszkodzeniem ośrodków mowy w mózgu

polega na upośledzeniu zdolności mówienia i zdolności rozumienia długich, złożonych zdań. Odpowiada za nią uszkodzenie obszaru ruchowego mowy - obszaru Broca.

to znaczne upośledzenie odbioru mowy, czyli chorzy nie rozumieją adresowanych do nich nawet prostych informacji i poleceń. Pojawia się przy uszkodzeniu obszaru słuchowego/czuciowego mowy.

polega na niemożność nazywania przedmiotów. Chory nie pamięta nazw przedmiotów ale nazywa je opisowo - do czytania, do pisania, do jeżdżenia

afazja przewodzeniowa polega na braku połączenia obszaru czuciowego i ruchowego mowy

polega na braku koordynacji skurczów mięśni oddechowych, mięśni krtani i mięśni dna jamy ustnej. Nie jest rodzajem afazji