Balladyna - bohaterowie

Alina szczerze pragnęła kochać męża i zapewnić matce spokojną starość, natomiast Balladyną kierowała pycha, zawiść oraz chęć zdobycia bogactwa i panowania.

Alina została obdarzona przez autora klasycznymi cechami anielskiej urody – jasnymi włosami, różaną cerą i fiołkowymi oczami, co kontrastowało z posępnym, ciemnym typem urody Balladyny.

Kirkor kieruje się honorem i przyzwoitością, Fon Kostryn to cyniczny i przebiegły gracz, Goplaną rządzi zazdrość i kapryśność, a Wdowa uosabia ślepą miłość macierzyńską.

Grabiec był synem wiejskiego organisty, uosabiającym wiejskiego prostaka i pijaka, przedkładającego kielich nad względy bogini. Goplana, urażona jego odrzuceniem, ukarała go zamianą w wierzbę. W tej postaci bohater stał się niemym świadkiem morderstwa Aliny.

Postacie dramatu mają wyraziste, często skontrastowane cechy. Pracowity i usłużny Skierka stanowi przeciwieństwo leniwego i złośliwego Chochlika. Goplana łączy nadprzyrodzoną formę z ludzką zazdrością, natomiast Grabiec to rubaszny, prostacki pijak, któremu daleko do dystyngowanych manier.

Zaczyna od morderstwa siostry z zawiści o męża (Alina). Następnie z lęku przed odkryciem prawdy zabija posłańca (Gralon). Przejęcie korony od Grabca to wynik żądzy absolutnej władzy, a otrucie Fon Kostryna to akt paranoi i chęć pozbycia się świadka.

Filon to bohater uosabiający sentymentalny, odrealniony sposób widzenia świata. Szuka idealnej, wyśnionej kochanki, a gdy w końcu natrafia na martwą Alinę, zakochuje się w niej. Traktuje zmarłą jako urzeczywistnienie swoich romantycznych majaków, co podkreśla jego oderwany od rzeczywistości charakter.

Pustelnik, czyli prawowity król Popiel III, to bohater na wskroś prawy i kierujący się najwyższymi ideałami moralnymi. Reprezentuje idealistyczny sposób myślenia o państwie, co ostro kontrastuje ze zbrodniami i spiskami reszty walczących o władzę postaci.

Wdowa to tragiczny symbol bezwarunkowej matczynej miłości. Mimo okrucieństwa Balladyny (i wygnania z zamku), matka woli zginąć w męczarniach na torturach, niż zdradzić sądowi imię wyrodnej córki, by nie narazić jej na śmierć. Świadczy to o jej heroizmie i całkowitym braku chęci zemsty.

Kirkor jest pochłonięty walką z uzurpatorem o sprawiedliwość w państwie. Jego oddanie idei staje się jednak jego prywatną zgubą – traci czujność i całkowicie nie dostrzega zbrodniczych zmian zachodzących w Balladynie, która za jego plecami systematycznie dąży do przejęcia absolutnej władzy.

Fon Kostryn to uosobienie fałszu i chłodnego wyrachowania. Jako dowódca straży cynicznie zdradza swojego pana i z chciwości sprzymierza się z Balladyną. Nie jest naiwnym pionkiem, ofiarą szantażu ani zaślepionym romantykiem – jest w pełni świadomym, wyrachowanym zbrodniarzem łaknącym władzy, którego gubi dopiero paranoja wspólniczki.

Alina to blondynka ze złocistym warkoczem, Balladyna po zbrodni nosi czarną opaskę maskującą krwawe znamię, Goplana spowita jest zwiewną szatą z mgły, Grabiec nosi groteskową czapkę króla dzwonkowego, a Pustelnik siwą brodę i zgrzebną szatę. Kirkor stanowi utrudnienie – nie posiada w tym zestawieniu swojego atrybutu.

W dramacie romantycznym wygląd fizyczny jest zwierciadłem duszy. Jasna uroda Aliny (złote włosy, różana cera) odzwierciedla jej czystość i niewinność. Z kolei ciemne oczy, krucze włosy i bladość Balladyny korespondują z jej namiętnym, mrocznym charakterem zdolnym do zbrodni.

Gralon uosabia tradycyjne cnoty rycerskie: bezgraniczną wierność, prawość i posłuszeństwo wobec Kirkora. Balladyna i Kostryn, mierząc innych własną miarą zepsucia i ulegając paranoi, biorą go za niebezpiecznego szpiega i bezlitośnie mordują.

Postać Balladyny to studium moralnej degradacji spowodowanej chorobliwą ambicją. Wstyd z chłopskich korzeni pcha ją do wyparcia się matki, a pycha uniemożliwia przyjęcie pokuty u Pustelnika, bo wymagałaby ona rezygnacji z tronu. Zbrodnie nie były wynikiem magii, lecz jej własnych wyborów. Sojusz z Kostrynem był czysto cyniczny. Ostateczny tragizm bohaterki ujawnia się w finale: chcąc być sprawiedliwą królową, nakazuje sądzić według prawa, stając się własnym prokuratorem i sędzią.