Dyslalia

Nieprawidłowej budowy lub funkcjonowania obwodowych narządów mowy, Przejęzyczenie (pośpiech, zdenerwowanie), Błędy wymowy (nieznajomość cech ortofonicznych ), Wynikająca z cech rozwojowych, Opóźnionego rozwoju mowy

Samoistne ( wady wymowy) oraz niesamoistne

Naruszenie inwentarza głosek (fonemów)

Forma wadliwej wymowy, polegająca na uproszczaniu grup spółgłoskowych lub jednej głoski

Nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych dotycząca jednego, dwóch lub trzech szeregów głosek

Boczny, wieloraki, międzywargowy

brzeg języka jednostronnie wsuwa się między zęby trzonowe, jest to prawo lub lewostronna wymowa głosek dentalizowanych

język jest wsuwany między wargi

w trakcie artykulacji głosek dentalizowanych oraz T D N czubka języka wsuwa się miedzy zęby

LEWOSTRONNY PRAWOSTRONNY OBUSTRONNY MIĘDZYZĘBOWY

niesymetryczne lewostronne ułożenie języka podczas artykulacji; szczelina tworzy się z lewego boku – przy lewych kłach, zębach przedtrzonowych lub trzonowych ; wargi rozchylają się z lewej strony

niesymetryczne prawostronne ułożenie języka podczas artykulacji; szczelina tworzy się z prawego boku- przy prawych kłach, zębach przedtrzonowych lub trzonowych ; wargi rozchylają się z prawej strony

zwarcie czubka języka z dziąsłami przy siekaczach i kłach górnych lub dolnych ; wzniesienie środka języka ku podniebieniu twardemu – czubek języka znajduje się na dole jamy ustnej i zwarcia się z nim są z obu stron ; wargi rozchylają się z obu stron naraz

– brzeg języka jednostronnie wsuwa się pomiędzy zęby trzonowe

Całkowity, częściowy

język zwiera się z podniebieniem; między obsadą języka a tylną ścianą jamy gardła powstaje szczelina; wydychane powietrze dostaje się do jamy nosowej , wytwarzając charakterystyczny poszum nosowy

prawidłowej realizacji głosek dentalizowanych towarzyszy niezupełnie opuszczone podniebienie miękkie, wydychane powietrze wydostaje się jednocześnie przez usta i nos ; brzmienie głosek zniekształca szum nosowy (szmer)

Nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych, Niska sprawność narządów artykulacyjnych

inaczej reranie; dotyczy nieprawidłowej wymowy głoski R

polega na tworzeniu zamiast głoski R dźwięku nie występującego w systemie fonetycznym j. polskiego ; na skutek zmiany miejsca artykulacji jej brzmienie jest zdeformowane

zamiana głoski R na L J Ł sporadycznie na D N U W

opuszczenie głoski R jako jednego ze składników wyrazu

Wibracja powstaje między obsada języka a tylną ścianą gardła Sprawdzić ręką czy gardło drży

Drgania wykonane są przez języczek znajdujący się na końcu podniebienia miękkiego Podniebienie miękkie jest uniesione i zamyka przejście do jamy nosowej Język nie bierze udziału w artykulacji

Drgają obie wargi Język pozostaje obojętny

Drgania wytworzone są miedzy czubkiem języka a wargami

Artykulacja polega na wibracji między wargą górną lub dolną oraz siekaczami górnymi lub dolnymi

W trakcie artykulacji osoba nie jest w stanie przedłużyć drgań (reranie niepełne) Artykulacja przodu języka jest wykonana słabo i nieprecyzyjne Dołączają się o niej również dalsze części przodu języka po stronie lewej lub prawej Strumień powietrza przeciska się między boczną krawędzią języka a dziąsłami górnymi Powstały dźwięk jest nieprzyjemny i przypomina L

 Czubek języka zamiast o dziąsła uderza o wewnętrzną płaszczyznę górnych siekaczy

 Miejsce artykulacji znajduje się przy dziąsłach, ale głoska może być realizowana bez wibracji, może mieć jedno drgnięcie przypominające plaśnięcie bądź charakter wielouderzeniowy  Może tam też powstać R wibracyjno-szumiące drgania języka dokonują się w zasadzie przy dziąsłach, ale zbliżone zęby sprzyjają powstawaniu szumu charakterystycznego dla głosek dentalizowanych

 Wymowa dwuelementowa rozpoczyna się głoską trącą przypominającą U, ale ponieważ nie dochodzi do wibracji , jako ruch kompensacyjny pojawia się szczęknięcie zębów

 Powstaje na skutek wsuwania drgającego czubka języka wsuniętego pomiędzy dolne i górne zęby

 Nosowa realizacja głoski R – często występuje z nosową realizacją innych dźwięków  Nosowa realizacja głoski R swoim brzmieniem zbliżona jest do ng  Powstaje w wyniku niedomykania wejścia do jamy nosowej

 Strumień powietrza przeciska się między kraweńdzią boczną jeżyka a górnymi dziąsłami  Powstaje nieprzyjemne brzmienie

 Polega na zbliżeniu do podniebienia miękkiego tylnej części języka  Wibruje podniebienie miękkie  Powstały dźwięk przypomina y/h

 Przedłużona w wzmocniona wymowa R  Reranie świszczące

 Powstaje w skutek skierowania strumienia powietrza w bok , powodując jednostronną wibrację policzka lub obustronną policzków prawego i lewego  Drga również krawędź języka lub czubek języka  Powstaje dźwięk o nieprzyjemnym brzmieniu

 Miejsce artykulacji jest prawidłowe tzn. przedniojęzykowo – dziąsłowe  Czubek języka wykonuje jedno uderzenie, jednak niemożliwe jest wykonanie przedłużonej artykulacji o 2-3 uderzeniach  Dźwięk przypomina D – dziąsłowe , ma charakterystyczne tępe brzmienie

Niedostateczne słuchowe różnicowanie dźwięków, Brak autokontroli słuchowej , pacjenci nie słyszą swoich własnych artykulacji, Bardzo wczesne usiłowanie mówienie R kiedy język jeszcze nie usprawnił się dostatecznie Naśladowanie nieprawidłowych wzorców, Niska sprawność języka (ograniczona ruchliwość języka w skutek wad anatomicznych, Nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych

rodzaj dyslali polegający na nieprawidłowej realizacji głoski L oraz L’

polega na zastępowaniu L przez inną głoskę ;

opuszczanie głoski L

Zaburzona wymowa głoski K

Zaburzona wymowa głoski G

Zaburzona wymowa głoski G'

Zaburzona wymowa głoski K'

polega na zamianie zwartych welarnych K K’ G G’ na zwarte zębowe T T’ D D’ lub CH, zjawisko to występuje jako efekt przejściowy w rozwoju mowy dziecka

opuszczanie głosek tylnojęzykowych zwartych, realizacja w postaci tzw. zera dźwięku

zaburzeniu podlega cała koleracja dźwięczności (wszystkie spółgłoski zwarte, zwarto-szczelinowe, szczelinowe) Wymieniane spółgłoski są wymawiane bezdźwięcznie.

w niektórych parach opozycyjnych ( z reguły wśród szczelinowych) obserwuje się rozróżnienie głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych. Zazwyczaj jest to stan przejściowy pomiędzy mową bezdźwięczną całkowitą a wymową prawidłową.

nosowanie , polega więc na mówieniu z nieprawidłowym rezonansem nosowym. Mowa może być w różnym stopniu zniekształcona - od lekkiego nosowania do wymowy niewyraźnej, zakłóconej szmerami.

głoski nosowe wymawiane są jak głoski ustne

głoski ustne wymawiane są jak głoski nosowe

brak lub osłabienie rezonansu nosowego przy wymowie głosek nosowych z jednoczesną nasalizacją głosek ustnych

może być spowodowane brakiem kontroli słuchowej

to wymowa nosowa spowodowana rozszczepem podniebienia, zbyt krótkim podniebieniem miękkim lub jego wrodzonym niedorozwojem

Nosowaniu towarzyszą jeszcze inne wady artykulacji, Rozwojowa wada mowy u dzieci, wynikająca z wrodzonych wad anatomicznych : rozszczepy podniebienia twardego i/lub miękkiego , wargi czy wyrostka zębodołowego, Najważniejszym objawem patolali jest rynolalia otwarta

Zdarza się też , że w mowie dziecka występują tylko samogłoski (dyslalia całkowita), Nieprawidłowa wymowa głosek wargowych P-B P’-B’ wargowo zębowych F-W F’-W’ i przedniojęzykowo – zębowych T D L N, Mowa bezdźwięczna, Sygmatyzm, Kappacyzm, Gammacyzm, Rotacyzm

Określenie problemuWywiad, obserwacja orientacyjne badanie mowyBadania uzupełniająceSformułowanie hipotezBadania podstawowe, badania specjalistyczneWeryfikacja hipotez