Pytania i odpowiedzi
Gospodarka Wodna
1.
Jednolita część wód powierzchniowych to:
oddzielny i znaczący element wód, jak morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe, przybrzeżne, jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wodny, strumień, potok, rzeka, kanał lub ich części
2.
Jednostkowe zasoby wodne w Polsce szacowane na 4,5m3 na mieszkańca na dobę są:
Poniżej średniej światowej i europejskiej, przypomnienie Europa 11m3 na mieszkańca na dobę, świat 33m3 na mieszkańca na dobę
3.
Wymień 4 podstawowe założenia Strategii Gospodarki Wodnej w Polsce (2005)
adaptacja Gospodarki Wodnej do zmiennych warunków klimatycznych, podniesienie skuteczności ochrony przed skutkami powodzi/suszy (np. zwiększenie retencji dolinowej rzek), stymulowanie działań zatrzymujących wodę w glebie ( modernizacja melioracji, budowa i modernizacja urządzeń przeciwpowodziowych – zbiorniki, stopnie, poldery, wały), zaspokajanie potrzeb wodnych ludności i gospodarki z uwzględnieniem zrównoważonego użytkowania wód (rozwój małej retencji wodnej, wielozadaniowych zbiorników retencyjnych o znaczeniu ponadregionalnym, dbałość o jakość wód i ich dostępność)
4.
Zasoby statyczne wód podziemnych są definiowane jako:
całkowita objętość wody wolnej zawartej w porach, próżniach lub szczelinach poziomu wodonośnego w obrębie strefy nasycenia, możliwa do uzyskania drogą odsączania
Rozwiń następujące pojęcia
5.
IMGW
– Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej
6.
RDW
– Ramowa Dyrektywa Wodna
7.
KZGW
– Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej
8.
RDOŚ
– Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
9.
Roczny odpływ wody z obszaru Polski:
- jest trzykrotnie wyższy niż średnio w Europie ze względu na znikomą retencję wody w zlewniach
10.
Wymień znane Ci sposoby ochrony czynnej jakości (stanu chemicznego) wód podziemnych:
likwidacja/ izolacja ognisk zanieczyszczeń (bariery fizyczne, chemiczne; ekrany, PRB – przepuszczalna bariera aktywna; immobilizacja – stabilizacja, solidyfikacja, witryfikacja, zwiększenie pojemności sorpcyjnej ośrodka), remediacja (oczyszczanie gruntu i wody); bioremediacja (np.fitoremediacja), sczerpywanie LNAPL (lekka ciecz organiczna, o gęstości mniejszej od wody) – rowy i dreny, metody otworowe
11.
Zarządzanie gospodarką wodną w Polsce jest sprawowane w oparciu o regiony wodne przez
7 RZGW (przypomnienie: Kraków, Gliwice, Wrocław, Gdańsk, Szczecin, Warszawa, Poznań)
12.
Jednolite części wód podziemnych (JCWPd) to:
wody podziemne w warstwach wodonośnych o porowatości i przepuszczalności, umożliwiających pożądanego stanu wód powierzchniowych i ekosystemów lądowych
13.
Które z podanych stwierdzeń nie jest prawdziwe
Znaczna pojemność zbiorników retencyjnych w Polsce (możliwość zatrzymania 30% rocznego odpływu) pozwala na skuteczną ochronę przed okresowymi nadmiarami i deficytami wody
14.
Wymień 4 z 6 głównych celów gospodarki wodnej wg RDW
Poprawa stanu jakości wód, Zapewnienie ludności i gospodarce wody (ilość, jakość itd.), Ograniczenie erozji koryt i bezpieczna eksploatacja obiektów, Zmniejszenie zniszczeń i strat popowodziowych, Stworzenie warunków do energetycznego i żeglugowego wykorzystania zasobów wodnych, Stworzenie warunków do wypoczynku i uprawiania sportów wodnych
15.
Bilans wodno- gospodarczy dla zlewni to:
bilans sporządzony na podstawie wyników bilansu wodnego (zasobów wód), dostosowany do potrzeb gospodarki wodnej, po stronie przychodów określa dostępne (dyspozycyjne) zasoby wodne zlewni, po stronie rozchodów określa się zapotrzebowanie na wodę
16.
Koszty środowiskowe to:
koszty szkód w środowisku i ekosystemach wodnych i pośrednio u tych, którzy z nich korzystają, spowodowanych korzystaniem z wód, np. koszty pogorszenia jakości wód, degradacji gleb w wyniku ich zasolenia
17.
Według RDW zasady zintegrowanego zarządzania wodami to:
traktowanie zlewni jako podstawowego obszaru gospodarowania wodą, wyznaczenie jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb zarządzania wodą, uspołecznienie procesu planowania działań i podejmowania decyzji
18.
Stan wód podziemnych w JCWPd jest dobry, gdy:
JCWP zapewnia nieprzekroczenie dostępnych zasobów wód przy średniej wieloletniej wartości poboru wody oraz JCWP nie podlega zmianom antropogenicznym, które mogłyby spowodować niespełnienie przez powiązane z tą częścią ekosystemy lądowe celów środowiskowych RDW
19.
Składniki bilansu wodno gospodarczego dla zlewni to:
opady, dopływ z poza granic, parowanie i transpiracja, odpływ poza granice, odpływ powierzchniowy, odpływ podziemny, retencja, pobór wód powierzchniowych, pobór wód podziemnych wraz z infiltracją brzegową, kopalnianych, pobór wód podziemnych ze studni indywidualnych, z odwadniania budowli, ze źródeł
20.
Model DPSIR pozwala na uzyskanie
1. informacji o czynnikach sprawczych (Driver) - - identyfikacja czynników zagrożenia istotnych dla funkcji zbiornika i jakości wód oraz środowiska, 2. informacji o presji na stan środowiska (Pressure) - określenie dynamiki czynników istotnych dla funkcji zbiornika, jakości wód oraz środowiska, 3. informacji o stanie środowiska (State) - ocena stanu akwenu i zlewni w zakresie parametrów fizycznych (hydrologicznych i hydrodynamicznych), chemicznych i biologicznych, 4. informacji o oddziaływaniu stanu środowiska na rozwój (Impact) - wpływ stanu zbiornika i jakości środowiska na jego funkcje, uwzględniające krytyczne problemy w zarządzaniu zbiornikiem, 5. informacji o podjętych działaniach w odpowiedzi na obserwowane zjawiska (Response) - Opracowanie założeń niezbędnych działań w celu poprawy stanu zbiornika
21.
Plany gospodarowania wodą w dorzeczach, zawartość planów:
informację o sposobach i procedurach pozyskiwania wykorzystanej informacji i dokumentacji źródłowej, - wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, - opis działań stosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie, - omówienie spodziewanych wyników realizacji planu, - wykaz innych szczegółowych programów lub planów gospodarowania, dotyczące zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów, - podsumowanie działań zawartych w programie wodno-środowiskowym kraju, - wyniki analizy ekonomicznej dotyczącej wykorzystania wód, - cele środowiskowe dla JCW i obszarów chronionych, - mapę sieci monitoringu wraz z prezentacją programów monitoringu, - wykaz obszarów chronionych wraz z ich lokalizacją (mapa), - identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych i ocenę ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych, - ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, w tym wykaz JCWP i JCWPd
22.
C. Monitoring wód podziemnych, rodzaje monitoringu:
-monitoring diagnostyczny (MD)– realizowany w celu dostarczenia ogólnej oceny stanu wód powierzchniowych każdej zlewni i podzlewni wewnątrz obszaru dorzecza oraz umożliwienia oceny długoterminowych zmian w warunkach naturalnych, - monitoring operacyjny (MO)- realizowany w celu ustalenia stanu jednolitych części wód uznanych za zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz oceny zmian ich stanu następujących w wyniku wdrożenia programów działań naprawczych określonych w programie wodno-środowiskowym kraju. Program monitoringu operacyjnego obejmuje również badania prowadzone w ramach sieci punktów celowych służących badaniom jakości JCWP znajdujących się w rejestrze wykazów obszarów chronionych, JCWP będących środowiskiem życia ryb w warunkach naturalnych, bądź objętych monitoringiem w celu realizacji zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych, - monitoring badawczy (MB) – dla obserwacji i wyjaśnienia nieznanych przyczyn zagrożenia jednolitych części wód powierzchniowych.
23.
Instrumenty zarządzania wodami to:
plany gospodarowania wodą, warunki korzystania z wód dorzecza, pozwolenia wodnoprawne, opłaty i należności za korzystanie z wód i urządzeń wodnych, kataster wodny, kontrola gospodarowania wodami
24.
Według kodeksu dobrej praktyki rolniczej dopuszczalna roczna dawka czystnego azotu zawartego w nawozach naturalnych stosowanych na nawożonych gruntach, wyrażona w kg N/ha to:
170
25.
Koszty środowiskowe/ekologiczne
koszty szkód w środowisku i ekosystemach wodnych i pośrednio u tych, którzy z nich korzystają spowodowanych korzystaniem z wód np. koszty pogorszenia jakości wód degradacji gleb w wyniku ich zasolenia