Pytania i odpowiedzi
Makro- , Mikro-elementy organizmu człowieka
1.
Funkcje wody zaznacz prawda/fałsz
najobficiej występujący składnik każdego organizmu, stanowi środowisko dla prawie wszystkich procesów życiowych, główne źródło tlenu w atmosferze
2.
Funkcje wody w organizmie człowieka.Zaznacz prawda/fałsz
rozpuszcza prawie wszystkie substancje dzięki polarności, utrzymuje odpowiednią temperaturę ciała, dostarcza organizmowi energię dzięki istnieniu tzw. wiązań wodorowych, nawilża wdychane powietrze, nawilża gałkę oczną, stawy, skórę i błony śluzowe, usuwa toksyny z narządów poprzez skórę, nerki i płuca
3.
Fakty o wodzie. Zaznacz prawda/fałsz
stanowi 75% mięśni człowieka, stanowi 83% krwi człowieka, stanowi 60-70% objętości ciała dorosłego człowieka, stanowi 75-80% objętości mózgu
4.
kohezja
wzajemne przyciąganie się cząstek wody; dzięki temu nitki wody w naczyniach i cewkach nie ulegają rozerwaniu
5.
adhezja
przyciąganie cząstek wody przez naładowane elektrycznie powierzchnie; dzięki temu nitki wody nie odrywają się od ścian komórkowych ksylemu
6.
Woda
jest
substancją
o
szczególnych
właściwościach.
Jej
gęstość
osiąga
wartość
maksymalną
w
4°C
i
maleje
wraz
ze
wzrostem
temperatury.
Tworząc
lód
podczas
zamarzania,
woda
zwiększa
swoją
objętość,
co
powoduje,
że
powstający
lód
jest
lżejszy
od
wody,
z
którą
się
styka.
Wykaż
na
jednym
przykładzie,
że
dwa
opisane
powyżej
stany
skupienia
wody
mają
istotne
znaczenie
dla
życia
w
zbiornikach
wodnych.
dzięki temu, że lód jest lżejszy od wody, pozwala to przetrwać pod lodem zamieszkującym wodę organizmom. Lód tworzy warstwę izolacyjną co pozwala na zachowanie życia pod lodem; tworząca się warstwa lodu może ograniczać dostęp tlenu
7.
Podaj
dwie
wspólne
funkcje
wody
pełnione
przez
nią
zarówno
u
roślin,
jak
i
u
zwierząt
oraz
ludzi.
jest rozpuszczalnikiem, stanowi środowisko dla zachodzenia reakcji chemicznych
8.
Wykaż,
że
woda
i
lód
(dwa
stany
skupienia)
mają
istotne
znaczenie
dla
życia
w
zbiornikach
wodnych.
dzięki temu, że lód jest lżejszy od wody, pozwala to przetrwać pod lodem zamieszkującym ją organizmom, tworzący się lód na powierzchni wody ogranicza/może ograniczać dopływ tlenu niezbędnego do życia, lód tworzy warstwę izolacyjną, co pozwala przetrwać pod lodem
9.
Straty
wody
w
procesie
pocenia
się
lub
parowania
z
dróg
oddechowych
przynoszą
korzyści
organizmowi
człowieka.
Uzasadnij.
pocenie się i parowanie z dróg oddechowych jest ważnym czynnikiem regulującym temperaturę ciała., człowiek pocąc się chroni swój organizm przed przegrzaniem, proces pocenia się jest korzystny, gdyż pozwala on na regulowanie temperatury ciała przez organizm
10.
w wodzie rozpuszcza się wiele substancji
w komórce może zachodzić większość reakcji chemicznych oraz jest stabilizatorem ciśnienia osmotycznego
11.
woda ma duże ciepło właściwe i duże ciepło parowania
organizmy utrzymują odpowiednią temperaturę ciała
12.
woda ma duże napięcie powierzchniowe
możliwe jest zachowanie ciągłości słupa wody w cienkich kapilarach naczyń transportujących wodę w roślinie
13.
Podaj
przykłady
znaczenia
polarnej
budowy
wody
w
przyrodzie:
jest dobrym rozpuszczalnikiem, niższe warstwy wody nie ulegają zamarzaniu, umożliwia transport wody w roślinie (kohezja i adhezja), utrzymuje duże napięcie powierzchniowe wody
14.
Cząsteczka
wody
dzięki
swojej
budowie
ma
charakter
polarny
(dipolowy).
Wyjaśnij,
jakie
znaczenie
ma
dipolowa
budowa
cząsteczki
wody
dla
transportu
substancji
w
obrębie
organizmu.
cząsteczki wody dzięki budowie polarnej mogą się otaczać i wiązać wiązaniami wodorowymi z wieloma innymi cząsteczkami, powodując ich rozpuszczanie; w takiej postaci cząsteczki te są transportowane w organizmie
15.
Woda
ma
dużą
pojemność
cieplną
i
wysokie
ciepło
parowania
–
określ,
jakie
ma
to
znaczenie
dla
organizmów
żywych.
wysoka pojemność cieplna wody powoduje, że organizmy wykazują dużą stabilność cieplną, w związku z czym są mało wrażliwe na zmiany temperatury otoczenia; wysokie ciepło parowania sprawia, że można w znacznym stopniu ochłodzić ciało wskutek wyparowania niewielkiej ilości wody; zjawisko to wykorzystują ssaki (pocą się), gady (zieją) i rośliny (transpiracja)
16.
Dlaczego
pierwiastki
umieszczone
w
grupie
makroelementów
wchodzą
w
skład
bardzo
wielu
związków
chemicznych?
łatwo ulegają reakcjom utleniania i redukcji ze względu na liczność stopni utlenienia
Mikroelementy
wchodzące
w
skład
organizmów
żywych,
przykłady
substancji:
19.
adhyraza węglanowa
– Zn
21.
Podaj
funkcje
aminokwasów.
materiał budulcowy wszystkich białek i innych peptydów, substraty syntezy związków biologicznie czynnych niebędących białkami, m.in. niektórych hormonów i neuroprzekaźników, regulacyjna, metabolity pośrednie cykli i szlaków metabolicznych, składniki koenzymów i witamin, bufory – ze względu na charakter amfoteryczny pomagają w utrzymaniu odpowiedniego pH soku komórkowego i płynów ustrojowych
22.
Podaj
funkcje
białek
i
peptydów.
budulcowa -‐ wchodzą w skład wszystkich struktur komórkowych, katalityczna – wszystkie enzymy są białkami prostymi lub złożonymi, transportowa – stanowią transportery: jonów w błonie komórkowej i gazów oddechowych oraz jonów w płynach ustrojowych, regulacyjna – białkami i peptydami są niektóre hormony, odpornościowa – białkami są wszystkie przeciwciała, lokomotoryczną – białka kurczliwe, takie jak aktyna i miozyna, są odpowiedzialne za ruch wewnątrzkomórkowy oraz narządowy, buforowa – chronią płyny ustrojowe przed zmianami pH, zapasowa (u roślin) -‐ stanowią materiał zapasowy w nasionach roślin
23.
Jakie
związki
należą
do
lipidów?
hormony kory nadnercza, hormony płciowe, cholesterol, witamina D
24.
Podaj,
w
jaki
sposób
siarka
warunkuje
tworzenie
struktur
białek.
siarka tworząc mostki dwusiarczkowe stabilizuje III-‐rzędową strukturę białek
25.
Podaj
biologiczne
funkcje
lipidów.
materiał odżywczy, budulcowy i energetyczny roślin, zwierząt i człowieka (podczas rozpadu tłuszczu uzyskuje się dwukrotnie więcej energii niż z rozpadu takiej samej ilości glukozy), tworzą substancje zapasowe roślin w nasionach, owocach i korzeniach, chronią rośliny przed nadmierną utratą wody oraz przed czynnikami chemicznymi i termicznymi (woski), są materiałem zapasowym u zwierząt, np. zapadającym zimą w odrętwienie lub hibernację, stanowią warstwę termoizolacyjną, chroniąca przed niskimi temperaturami, np. u ssaków wodnych, wchodzą w skład wszystkich błon plazmatycznych (fosfolipidy), gromadzą się w warstwie podskórnej u zwierząt chroniąc organy przed czynnikami mechanicznymi (np. okolica nerek i oczodoły, fałdy brzuszne)
26.
Cholesterol
jest
związkiem
organicznym,
który
przez
większość
ludzi
jest
uważany
za
szkodliwy
dla
zdrowia.
Jednak
cholesterol
pełni
w
organizmie
ważne
funkcje
biologiczne
i
jego
obecność
w
organizmie
jest
konieczna.
Podaj
przykłady
pozytywnej
roli
cholesterolu
w
organizmie
człowieka.
cholesterol wchodzi w skład błon komórkowych komórek zwierzęcych, jest składnikiem osłonki mielinowej długich wypustek (aksonów) komórek nerwowych, jest prekursorem do produkcji kwasów żółciowych/hormonów steroidowych /witaminy D3
27.
Czemu
kwas
arachidynowy
jest
dla
człowieka
niezbędny?
wchodzi w skład fosfolipidów błon komórkowych, powstają z niego prostaglandyny, które m.in. regulują kurczliwość naczyń krwionośnych i uczestniczą w reakcjach zapalnych
28.
Jaka
jest
rola
stosowania
błonnika
podczas
odchudzania?
błonnik pęcznieje w wodzie dzięki czemu wypełnia żołądek i zmniejsza uczucie łaknienia, apetyt, co ułatwia odchudzanie
29.
Jaki
składnik
odżywczego
zawierają
najczęściej
produkty
zbożowe,
ziemniaki
i
jaka
jest
jego
rola
w
organizmie
człowieka?
są to węglowodany, które są głównym źródłem energii dla organizmu
Wymień
etapy
powstawania
IV-‐rzędowej
struktury
białka.
30.
łączenie aminokwasów w łańcuch polipeptydowy
1
31.
zwijanie się łańcucha polipeptydowego w strukturę trójwymiarową, często stabilizowaną prze mostki dwusiarczkowe
2
32.
przestrzenne zwijanie polipeptydowej helisy utrwalane mostkami siarczkowymi
3
33.
połączenie ze sobą dwóch lub więcej łańcuchów polipeptydowych o ukształtowanej już strukturze trójwymiarowej
4