Pytania i odpowiedzi
Organizm
1.
(...) to zespół wyspecjalizowanych komórek wyróżniających się pochodzeniem, strukturą i położeniem.
tkanka
2.
(...) to proces przekształcania się pierwotnych komórek zarodkowych w tkanki.
różnicowanie
3.
(...) to morfologicznie wyodrębniona część organizmu wielokomórkowego zbudowana z jednego lub kilku rodzaju tkanek.
narząd
4.
Wyodrębniona morfologicznie część organizmu wielokomórkowego u zwierząt zwana jest narządem, a u roślin? (odpowiedzi udziel w l. poj.)
organ
5.
Zaznacz przykłady narządów:
żołądek, wątroba, serce
6.
Zaznacz przykłady organów:
korzeń, łodyga, liść
7.
(...) to współdziałające ze sobą, powiązane czynnościowo narządy, np. układ krwionośny.
układ narządów
Podział tkanek roślinnych:
8.
zdolność danej tkanki do podziałów:
tkanki twórcze, tkanki stałe
9.
morfologia komórek budujących tkankę:
tkanki jednorodne, tkanki niejednorodne
10.
pełnione funkcje:
tkanki twórcze, tkanki okrywające, tkanki wzmacniające, tkanki asymilacyjne, tkanki przewodzące, tkanki spichrzowe, tkanki przewietrzające, tkanki wydzielnicze
11.
pochodzenie i budowa:
merystemy, parenchyma, kolenchyma, sklerenchyma, ksylem, floem, epiderma, peryderma, twory wydzielnicze
Merystemy to tkanki twórcze. Ich komórki są zdolne do podziałów przez cale życie rośliny, dzięki czemu warunkują jej wzrost na długość u grubość.
12.
O wzroście na długość rośliny decydują:
merystemy wierzchołkowe
13.
jak i:
merystemy interkalarne
14.
O wzroście rośliny na grubość decydują:
merystemy boczne
Z uwagi na pochodzenie, merystemy dzieli się na:
15.
pierwotne
pochodzenia zarodkowego, funkcjonujące przez całe życie rośliny
16.
wtórne
wynik odróżnicowania się tkanek stałych
17.
Do merystemów wtórnych zalicza się:
kambium, fellogen, kallus
Parenchyma to tkanka zbudowana z komórek żywych zawierających duże wakuole i liczne plastydy. Jest słabo zróżnicowaną tkanką. W zależności od funkcji wyróżnia się:
18.
miękisz zasadniczy
buduje korę pierwotną, tworzy miąższ owoców, wypełnia przestrzenie między tkankami
19.
miękisz asymilacyjny
bogaty w chloroplasty, stanowi główną tkankę liści
20.
miękisz spichrzowy
zasadnicza część bulw, kłączy i nasion, zawiera duże ilości amyloplastów i ziaren aleuronowych
21.
miękisz wodny
charakterystyczny dla sukulentów, zawiera dużą, centralnie położoną wakuolę, która stanowi magazyn wody dla rośliny
22.
miękisz powietrzny
posiada między komórkami duże przestwory, które stanowią magazyn gazów, głównie O2 i CO2 dla organów asymilacyjnych roślin wodnych
25.
sklerenchyma
twardzica
29.
epiblema
skórka korzeni
31.
merystemy
tkanki twórcze, ich komórki są zdolne do podziałów przez całe życie rośliny, dzięki czemu warunkują jej wzrost na grubość i długość
32.
parenchyma
tkanka zbudowana z komórek żywych zawierających duże wakuole i liczne plastydy, jest słabo zróżnicowaną tkanką, łatwo odróżnicowuje się w merystemy wtórne
33.
kolenchyma
tkanka wzmacniająca występująca na obrzeżach młodych łodyg, ściany komórek tej tkanki są elastyczne
34.
sklerenchyma
tkanka wzmacniająca zbudowana z martwych komórek
35.
ksylem
tkanka przewodząca, rozprowadza wodę i sól mineralną
36.
floem
tkanka przewodząca, rozprowadza asymilaty z liści do innych organów roślin
37.
epiderma
najbardziej zewnętrzna warstwa młodych organów, stworzona z pojedynczej warstwy zywych komórek, zapobiega nadmiernemu parowaniu i utracie wody
38.
peryderma
tkanka wtórna, jej warstwę zewnętrzna stanowi korek, a wewnętrzną felloderma
39.
twory wydzielnicze
ich zadaniem jest produkcja i wydzielanie produktów metabolizmu
40.
Ksylem - tkanka przewodząca, rozprowadza wodę i sól mineralną. Jest także tkanką złożoną składającą się z:
cewki, włokno drzewne, naczynia, miękisz drzewny
W zależności od pochodzenia ksylemu, wyróżniamy:
41.
ksylem pierwotny
powstający w merystemach wierzchołkowych pędu i korzenia jako tzw. protoksylem
42.
ksylem wtórny
będący efektem różnicowania się kambium
Do merystemów wtórnych zalicza się:
43.
miazgę twórczą:
kambium
44.
miazgę korkotwórczą:
fellogen
45.
tkankę przyranną:
kallus
46.
W budowie floemu wyróżnia się:
rurki sitowe, komórki przyrurkowe, włókna łykowe, miękisz łykowy
Epiderma jest tkanką niejednorodną. Wśród komórek skórki wyróżnia się:
47.
komórki aparatów szparkowych
uczestniczą w wymianie gazowej
48.
włoski
pełnią f-cję wydzielniczą i ochronną przed parowaniem i zgryzaniem przez zwierzęta
49.
włośniki
umożliwiają pobieranie wody z gleby
50.
(...) to obszary o luźnym ułożeniu komórek - umożliwiają roślinie wymianę gazową i wodną.
przetchlinki
Twory wydzielnicze. Połącz w pary:
51.
modniki
wydzielają nektar wabiący owady
52.
gruczoły trawienne
u roślin owadożernych
53.
gruczoły wodne
tzw. wypotniki, umożliwają pozbywanie się nadmiaru wody
54.
komórki mleczne
wydzielają sok mleczny - mieszaninę cukrów, alkaloidów, wosków, gum, żywic, olejków eterycznych, białek i skrobi
55.
zbiorniki olejków eterycznych
występują w skórce owoców cytrusowych
56.
Podział tkanek zwierzęcych ze względu na pochodzenie:
ektodermalne, endodermalne, mezodermalne
57.
Podział tkanek zwierzęcych ze względu na pełnioną funkcję:
nabłonkowa, łączna, mięśniowa, nerwowa
58.
zbudowana ze ściśle do siebie przylegających komórek, połączonych desmosami, komórki tej tkanki są spolaryzowane, tkanka ta pełni f-cję ochronną i wydzielniczą, umożliwia wchłanianie substancji pokarmowych z jelita, pośredniczy w wymianie gazowej, buduje miąższ niektórych narządów, wyścieła naczynia krwionośne, pp i drogi moczowe:
tkanka nabłonkowa
59.
charakteryzuje się obecnością substancji pozakomórkowej, większość typów tej tkanki różnicuje się z tkanki łącznej zarodkowej mezenchymy:
tkanka łączna
60.
podstawową właściwością tej tkanki jest zdolność do skurczu, warunkuje to obecność aktyny i miozyny
tkanka mięśniowa
61.
składająca się z komórek nerwowych i glejowych
tkanka nerwowa
62.
(...) to struktura wyspecjalizowana w produkcji i wydzielaniu określonych produktów (enzymów, śluzu, potu, łoju)
gruczoł
63.
Gruczoły to struktury wyspecjalizowane w produkcji i wydzielaniu okreslonych produktów.Zależnie od sposobu wydzielania wyróżnia się:
gruczoły apokrynowe, gruczoły merokrynowe, gruczoły holokrynowe
Pod względem kształtu gruczoły dzieli się na:
(przykład gruczołu - gruczoł)
64.
gruczoł potowy
gruczoły cewkowe
65.
gruczoł łojowy
gruczoły pęcherzykowe
66.
gruczoł tchawicy
gruczoły cewkowo-pęcherzykowe
67.
Gruczoły, które nie mają przewodu wyprowadzającego i swoja wydzielinę uwalniają bezpośrednio do płynów ciała nazywa się (takim gruczołem jest np. gruczoł dokrewny):
(odp. w l. poj.)
gruczoł wewnątrzwydzielniczy
68.
Na podstawie stopnia komplikacji dróg wyprowadzających wyróżnia się gruczoły:
gruczoły pojedyncze, gruczoły rozgałęzione, gruczoły złożone
69.
Do agranulocytów należą:
monocyty, limfocyty
70.
Do granulocytów należą:
neutrofile, eozynofile, bazofile
71.
zespólnia
wielojądrzasta komórka powstała przez fuzję w okresie zarodkowym mioblastów
72.
mioblast
komórka mięśniotwórcza
73.
wstawki
obszary połączeń komórek
74.
neurony
odbierają, przetwarzają i przekazują pobudzenie
75.
glej
pełni f-cje pomocnicze
76.
ciało neuronu
centralna część neuronu zawierająca jądro komórkowe otoczone siateczką śródplazmatyczną szorstką
77.
istota biała
część mózgu złożona z włókien nerwowych i aksonów tworzących połączenia między neuronami w OUN
78.
synapsa
połączenie międzykomórkowe specyficzne dla tkanki pobudliwej
Wśród komórek glejowych wyróżnia się:
79.
glej wielkokomórkowy
astroglej
80.
glej drobnokomórkowy
mikroglej
81.
glej skąpowypustkowy
digodendroglej
82.
glej nabłonkowy
ependyma
83.
Podział neuronów ze względu na liczbę i rozmieszczenie wypustek:
neuron jednobiegunowy, neuron pozornie jednobiegunowy, neuron dwubiegunowy, neuron wielobiegunowy
84.
Szybkość przekazywania potencjału czynnościowego przez włókno mieśniowe zależy od tego, czy jest ono pokryte: (odp. w l. poj.)
osłonka mielinowa
85.
Komórki rozrodcze, czyli... ?, zwykle haploidalne, do ich powstania konieczny jest podział mejotyczny.
gamety
86.
(...) to proces powstawania i dojrzewania gamet. Zachodzi on w wyspecjalizowanych narządach (jądra, jajniki) zwanych gonadami.
gametogeneza
87.
Gameta męska, inaczej plemnik czy spermatozoid zbudowana jest z:
główka, wić, wstawka
Proces spermatogenezy odbywa się w ścianach cewek nasiennych jądra. Wyróżnia się w nim: (odpowiedzi udziel w liczbie pojedynczej)
88.
z komórek macierzystych powstają spermatoblasty, które dzieląc się tworzą spermatogonia; te różnicuja sie w spermatocyty I rzędu, które w wyniku mejozy przekształcają się w spermatocyty II rzędu, a następnie w spermatydy
spermatocytogeneza
89.
kiedy spermatydy przekształcają się w plemniki
spermiogeneza
90.
(...) to glikoproteinowa warstwa otaczająca u ssaków oocyt II rzędu. Na zewnątrz osłony znajduje się wieniec promienisty. Pełni ona f-cje odżywcze i ochronne.
osłona przejrzysta